به گزارش «سراج24»، سرجنگی که به آن کلاهک جنگی نیز گفته میشود از مهمترین بخشهای موشک است و هدف از طراحی موشک یا راکت در واقع رساندن این قسمت به هدف یا نزدیک آن است که با انجام این عمل و در نهایت انفجار، هدف آسیب دیده یا منحرف میشود.
البته توضیح راجع به این موضوع ضوری به نظر میرسد که وقتی صحبت از سرجنگی میشود اغلب محل قرار گرفتن آن در بخش جلوی موشک مدنظر است و زمانی که صحبت از کلاهک جنگی به میان میآید محلی غیر از دماغه موشک منظور نظر است.
درباره اهمیت کلاهکها همین بس که بخشی از تقسیمات موشکها بر این اساس انجام میگیرد و امروزه طراحی کلاهک جنگی با توجه به نوع هدف از اهمیت ویژهای برخوردار است.
لازم به ذکر است امروزه برخی از موشکها تنها دارای یک کلاهک نیستند و در واقع حاوی چندین سرجنگی یا کلاهک مجتمع هستند..
در واقع در این نوع کلاهکها هر کدام از سرجنگیها مستقل عمل نموده و برای ضربه زدن به هدف خاصی در فواصل زیاد از هم طراحی شدهاند.
الیته گاهی سرجنگیهای مجتمع برای صدمه بیشتر به یک هدف طراحی میشوند.البته وجود چندین سرجنگی در یک کلاهک دارای مزایا و معایبی است.چنانچه یکی از سرجنگیهایی که برای اهداف خاص در نظر گرفته شده است به نحوی مورد اصابت قرار گیرد، غیر عملیاتی شدن و بروز سانحه در سرجنگیهای دیگر نیز اجتناب ناپذیر خواهد بود.
انواع سرجنگی:
الف) سرجنگیهای کشنده
1- سرجنگی انفجاری:
این سرجنگی با سوزش بسیار سریع و تولید موج انفجار باعث تخریب میشود.در این نوع سرجنگی مواد قابل اشتعال بسیار قدرتمند در کسری از ثانیه به گاز و حرارت تبدیل میشوند.
پس از انجار فشاری ایجاد میشود که باعث تخریب میشود.معمولا دو نوع کلاهک جنگی انفجاری وجود دارد که یکی درون انفجاری و دیگری برون انفجاری است.
موشکهای پدافند هوایی برون انفجاری هستند تا باعث شود در جوار هدف انفجار صورت گیرد در واقع این کلاهکها دارای ماسورههای مجاورتی هستند.
از طرفی موشکهای ضدتانک یا ضدکشتی از نوع درون انفجاری هستند که پس از نفوذ در هدف انفجار انجام میشود.
2- سرجنگی ترکشی:
نیروی ایجاد شده از این سرجنگی باعث پرتاب شدن قطعات کوچک فلزی که شاید به ده ها هزار قطعه برسند به سطحی وسیع آنهم با شتاب زیاد میشود.
سرجنگی ترکشی معمولا دارای فیوزی است که کار ان ایجاد انفجار در مواد منفجره داخل سرجنگی در زمان و موقعیت مشخص و حد مشخصی از هدف است.
موشک زمین به هوای هاگ دارای نوع خاصی از سرجنگی هستند که پس از متلاشی شدن مقدار زیادی قطعات فلزی متصل به هم را در محوطه معینی به اطراف پرتاب میکند.این ترکشها در درون یک حلقه مخصوص قرار داشته و بعد از انفجار به هواپیما اصابت میکنند و باعث اسیب به آن میشوند.
نمونهای از بدنه المان بندی شده کلاهک ترکشی که پس از انجار تمامی المانها به ترکش تبدیل خواهند شد
3- سرجنگی با خرج شکلدار
در این نوع سرجنگی خرج انفجاری طوری درون بدنه قرار میگیرد که سرجنگی حاوی مواد منفجره تا حدممکن در اجسامی که شکل خاصی ندارند نفوذ کند.
اغلب نیروی متمرکز حاصله از امواج در قسمت جلو اثر کرده و باعث متلاشی شدن اجسام میشود.
مدل برش خورده یک کلاهک شکل دار
4- سرجنگی هواسوز
مواد داخل این سرجنگی پس از اصابت به هدف و انفجار اولیه که به ایجاد شکاف در بدنه آن منجر میشود ابتدا به صورت توده ابر در هوا پخش میشود. با انفجار کوچک بعدی که بلافاصله انجام میشود بخار حاصله منفجر شده و توده آتش ایجاد میکند.
مواد درون این نوع سرجنگی فاقد اکسیژن هستند و برای احتراق از اکسیژن موجود در محیط استفاده میکنند.کاربرد این سرجنگیها بیشتر برای وارد کردن خسارت در محیط جنگلی کاربرد دارد.
نمونهای از یک سرجنگی هواسوز
5- سرجنگی ترموباریک
این سرجنگی دارای مواد انفجاری مشابه بمبهای هواسوز ولی شدیدتر و قدرتمندتر هستند.قدرت و سرعت انفجار این مواد 4 تا 5 برابر سرجنگی معمولی بوده و حرارت ناشی از آن نیز در حدود سه برابر سرجنگی معمولی و بیش از سه هزار درجه فارنهایت است.
این سرجنگیها برای تخریب غارها، تونلها و سنگرهای مستحکم زیرزمینی مناسب هستند.
هدف از تولید این سرجنگی ایجاد فشار و حرارت زیاد به همراه ایجاد خلا به دلیل استفاده از اکسیژن هوا برای عمل انفجار است.
سرجنگی ترموباریک
ب) سرجنگیهای مخرب تجهیزات
1- سرجنگی کربنی
سرجنگیهای کربنی محتوای مواد کربن، به دو صورت الیاف و پودر هستند.سرجنگی حاوی الیاف کربن پس از پخش شدن در هوا به صورت رشته و الیاف باریک و تور نخی بر روی خطوط انتقال برق و نیرو نشسته و باعث اتصال و آتش گرفتن آنها میشود.
2- سرجنگی مولد الکترومغناطیس
این نوع از سرجنگیها پس از انفجار، میادین شدید الکترومغناطیس تولید میکنند.شدت این میدانها به قدری است که دستگاه الکترونیکی که در حوزه میدان الکترومغناطیس ایجاد شده قرار بگیرد قطعات تراشههای آن آسیب دیده و در نهایت دستگاه غیرعملیاتی میشود.
3- سرجنگی خوشهای
این نوع از سرجنگیها و بمبها دارای تعداد زیادی بمب کوچک در داخل بدنه اصلی است که اصطلاحا "بمبلت" یا بمب فرعی گفته میشود.هریک از این بمبهای کوچک مهماتی مستقل بوده و برای مقاصد مختلف به کاربرده میشوند.
نمونه سرجنگی خوشهای
